Firma

Prawo pierwokupu nieruchomości:

Po 1 maja ANR przejmie też małe grunty

Od 1 maja w przypadku braku uprawnionego dzierżawcy prawo pierwokupu przysługiwać będzie Agencji Nieruchomości Rolnych niezależnie od powierzchni nieruchomości rolnej. Ustawa o obrocie ziemią rolną znosi bowiem obowiązujący dotychczas limit 5 ha.

Obecnie prawo pierwokupu nieruchomości rolnej przysługuje dzierżawcy, o ile umowa była zawarta na piśmie z datą pewną oraz była wykonywana co najmniej 3 lata, a nabywana nieruchomość wchodzi skład gospodarstwa rodzinnego dzierżawcy lub jest dzierżawiona przez spółdzielnię produkcji rolnej. Dopiero w sytuacji, gdy nie ma dzierżawcy lub nie chce on zrealizować swojego prawa pierwokupu, Agencja Nieruchomości Rolnych przejmuje to prawo pod jednym warunkiem – jeżeli powierzchnia nieruchomości wynosi co najmniej 5 hektarów.

Ustawa o obrocie ziemią rolną likwiduje jednak obowiązujący dotychczas limit powierzchniowy. Po 1 maja ANR będzie mogła skorzystać z prawa pierwokupu nieruchomości będących przedmiotem prywatnego obrotu mniejszych od 5 ha. Oznacza to znaczne zwiększenie uprawnień państwa dotyczących kontroli obrotem ziemią rolną, a co za tym idzie jego istotne ograniczenie. Tym bardziej, bez zgody prezesa ANR większą działkę będzie można sprzedać jedynie rolnikowi indywidualnemu.

 

Kontrowersje budzi również sam art. 13 ustawa o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw – tak bowiem brzmi pełna nazwa ustawy o obrocie ziemią rolną. Dotyczy on również prawa pierwokupu, a konkretnie obowiązku stosowania dotychczasowych przepisów w stosunku do umów zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

- Wątpliwości budzi przede wszystkim zakres pojęcia „czynności prawne związane z realizacją prawa pierwokupu” oraz zakres umów, do jakich odnosi się powyższy przepis. W praktyce bowiem, aby Agencja Nieruchomości Rolnych mogła wykonać przysługujące jej prawo, koniecznym jest zawarcie umowy warunkowej (tj. umowy zobowiązującej do przeniesienia własności) pomiędzy zbywcą i potencjalnym nabywcą nieruchomości rolnej a następnie przesłanie jej Agencji Nieruchomości Rolnych celem umożliwienia jej złożenia oświadczenia odnośnie tego, czy chce skorzystać z prawa pierwokupu. Dopiero jeśli Agencja Nieruchomości Rolnych nie skorzysta z prawa pierwokupu możliwe jest skuteczne zawarcie umowy przenoszącej własność nieruchomości.

Za „czynność prawną związaną z realizacją prawa pierwokupu nieruchomości rolnej” zostanie uznana umowa sprzedaży nieruchomości o skutku rozporządzającym zawarta pod rządem nowych przepisów w wykonaniu zawartej pod rządem przepisów dotychczasowych umowy zobowiązującej do sprzedaży nieruchomości pod warunkiem, że Agencja Nieruchomości Rolnych nie skorzysta z prawa jej pierwokupu.

W ostatnim bowiem okresie dokonywano bowiem licznych transakcji związanych z obrotem ziemią rolną. Jeśli ANR nie złożyła w przysługujący jej terminie oświadczenia, że nie będzie korzystała z pierwokupu, to w tych przypadkach nie może dojść do przeniesienia własności na rzecz nabywcy, który nie spełnia kryteriów wprowadzonych przez nowe przepisy.

autor: Maciej Suchorabski26.04.2016, 07:00; Aktualizacja: 26.04.2016, 15:23